Dlaczego DHA jest ważny w ciąży?
DHA, czyli kwas dokozaheksaenowy, należy do grupy kwasów tłuszczowych omega-3. Związki te budują błony komórkowe we wszystkich komórkach organizmu, mają więc ogromny wpływ na ich prawidłową pracę, wymianę substancji czy komunikację.
W ciąży kwas DHA ma szczególne znaczenie, ponieważ:
- uczestniczy w rozwoju układu nerwowego dziecka,
- jest ważny dla prawidłowego wykształcenia narządu wzroku,
- zwiększa przyswajanie wapnia, wspierając w ten sposób właściwy rozwój tkanki kostnej u płodu,
- wpływa na przebieg ciąży i porodu oraz właściwą masę urodzeniową noworodka.
DHA a rozwój mózgu dziecka
Tłuszcze budują aż 60% masy mózgu, a znaczną część z nich tworzy właśnie DHA. Kwas ten bierze udział w powstawaniu komórek nerwowych oraz połączeń między nimi, czyli synaps. To właśnie te struktury odpowiadają później za pamięć, koncentrację oraz zdolność uczenia się.
Najbardziej intensywne odkładanie DHA w mózgu płodu przypada na trzeci trymestr ciąży, kiedy rozwój układu nerwowego jest szczególnie dynamiczny. Niedobory kwasów omega-3 u mamy mogą więc wiązać się z nieprawidłowościami w przebiegu tych procesów.
DHA a rozwój oczu
Kwas DHA jest ważnym składnikiem siatkówki oka (gdzie stanowi nawet 40% wszystkich kwasów tłuszczowych), a zwłaszcza pręcików – komórek odpowiedzialnych za odbieranie bodźców wzrokowych. Uczestniczy w budowie części receptorowej siatkówki i w jej dojrzewaniu. Badania pokazują, że odpowiednia ilość DHA w diecie ciężarnej wiąże się z prawidłowym rozwojem funkcji wzrokowych u noworodków i niemowląt.
Korzyści DHA dla mamy
DHA w ciąży jest istotny również z punktu widzenia przyszłej mamy. Bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego i procesach regulujących ciśnienie tętnicze krwi oraz gospodarkę lipidową. Uczestniczy też w regulacji odpowiedzi odpornościowej i wygaszaniu stanów zapalnych.
Ponadto bada się jego wpływ na prawidłowy przebieg ciąży oraz samopoczucie psychiczne. Suplementacja DHA może zmniejszać ryzyko m.in. stanu przedrzucawkowego, a także wahań nastroju po porodzie.
Kiedy zacząć suplementację DHA i w jakiej dawce?
Najlepiej jest zacząć suplementację DHA już na etapie starań o dziecko. Prawidłowy poziom kwasów omega-3 jest ważny od pierwszych tygodni po zapłodnieniu, ponieważ rozpoczynają się wtedy kluczowe procesy związane z rozwojem mózgu i siatkówki oka. W kolejnych miesiącach zapotrzebowanie na DHA w ciąży stopniowo rośnie wraz z rozwojem płodu, dlatego suplementacja powinna być kontynuowana przez cały ten okres.
Zgodnie z zaleceniami ekspertów, w tym Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP), rekomendowane dawki wynoszą:
- co najmniej 200 mg DHA dziennie dla każdej kobiety w ciąży,
- 400–600 mg DHA na dobę w przypadku niskiego spożycia ryb,
- nawet do 1000 mg DHA dziennie u kobiet z grupy zwiększonego ryzyka porodu przedwczesnego.
DHA ma znaczenie także w okresie karmienia piersią, ponieważ jego intensywna kumulacja w mózgu dziecka trwa aż do 2. roku życia. W czasie laktacji zaleca się (oprócz standardowej podaży kwasów omega-3 w pożywieniu) suplementację minimum 200 mg DHA dziennie.
Czym jest DHA z alg?
DHA z alg to alternatywa dla olejów rybnych, która początkowo była kojarzona głównie z dietą wegetariańską i wegańską. Dziś coraz częściej sięgają po nią także kobiety w ciąży, które zwracają uwagę na jakość suplementów diety i sposób ich produkcji.
Jak powstaje DHA z alg?
Do produkcji DHA wykorzystuje się mikroalgi z gatunku Schizochytrium sp. Są one hodowane w warunkach tzw. kontrolowanej monokultury, z dala od naturalnych zbiorników wodnych. Po zakończeniu hodowli pozyskuje się olej bogaty w DHA, a jego zawartość jest następnie standaryzowana. Dzięki temu każda kapsułka zawiera określoną, powtarzalną ilość kwasu DHA.
DHA z alg a bezpieczeństwo stosowania w ciąży
Algi przeznaczone do produkcji suplementów rosną w zamkniętych systemach hodowlanych. To ogranicza ich kontakt z czynnikami środowiskowymi, takimi jak zanieczyszczenia czy metale ciężkie obecne w wodzie morskiej. Technologia monokultury przemysłowej jest stosowana od ponad 40 lat, więc jej bezpieczeństwo jest dobrze udokumentowane, a uzyskiwany w ten sposób surowiec ma powtarzalną, wysoką jakość.
Dlaczego DHA z alg nazywane jest pierwotnym źródłem DHA?
W środowisku wodnym to algi są producentami kwasów omega-3. Ryby nie wytwarzają DHA samodzielnie – gromadzą go w swoich tkankach, zjadając algi lub organizmy, które się nimi żywią. Suplementy diety zawierające DHA z alg dostarczają je więc bez „pośredników”.
Źródła DHA – ryby vs. algi. Co wybrać w ciąży?
Zarówno ryby, jak i algi są naturalnym źródłem DHA. Różnią się jednak sposobem pozyskiwania oraz pewnymi cechami, które mogą mieć znaczenie dla kobiet w ciąży.
Czystość – hodowla kontrolowana a zanieczyszczenia oceanów
Ryby żyją w środowisku morskim, gdzie woda może zawierać różne związki, w tym metale ciężkie (rtęć, ołów), dioksyny i pestycydy, o negatywnym wpływie na płód. Ryzyko ich kumulacji w tkankach dotyczy zwłaszcza długożyjących gatunków mięsożernych (np. tuńczyka). Algi wykorzystywane do produkcji suplementów są hodowane w warunkach kontrolowanych, więc nie mają kontaktu ze szkodliwymi substancjami.
Alergeny – bezpieczeństwo dla alergików
Niektóre osoby są uczulone na białka pochodzące z ryb czy owoców morza. W takich sytuacjach DHA z alg jest korzystnym rozwiązaniem, pozwalającym dostarczyć prawidłową dawkę kwasów omega-3 w ciąży.
Smak i zapach – lepsza tolerancja suplementacji
Suplementy z DHA pochodzącym z alg są neutralne pod względem smaku i zapachu. To bardzo istotne dla wielu kobiet w ciąży, ponieważ rybi posmak pozostający na języku po niektórych preparatach z kwasami omega-3, może wywołać lub nasilić mdłości.
Przyswajalność – sięgamy do źródła pierwotnego
DHA z alg występuje w naturalnej postaci trójglicerydów, czyli takiej samej, w jakiej spotykamy go w żywności. Dzięki temu jest dobrze przyswajany przez organizm.
Wpływ na środowisko
Pozyskiwanie DHA z alg nie wymaga połowów ryb i jest postrzegane jako rozwiązanie bardziej przyjazne dla środowiska morskiego.
Prenasol – źródło DHA z alg dla kobiet w ciąży i karmiących piersią
Prenasol to preparat opracowany z myślą o kobietach w ciąży i karmiących piersią. Jego skład bazuje na aktualnych rekomendacjach Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. W dziennej porcji Prenasolu znajdziesz:
- DHA z alg – uczestniczy w budowie mózgu i narządu wzroku,
- aktywną postać kwasu foliowego – niezbędna dla odpowiedniego wykształcenia się układu nerwowego,
- witaminę D – wspiera odporność oraz rozwój kości i zębów,
- jod – potrzebny do prawidłowej pracy tarczycy i budowy układu nerwowego,
- cholinę – to ważny element błon komórkowych, który uczestniczy też w produkcji neuroprzekaźników,
- witaminy B6 i B12 – również w postaciach aktywnych (fosforan pirydoksalu i metylokobalamina). Wspierają układ nerwowy i procesy krwiotwórcze.
___________________________________________________________________
DHA z alg odnosi się do oleju z mikroalg Schizochytrium sp., a aktywny kwas foliowy to sól glukozaminowa kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego.
I. Informacja dla kobiet ciężarnych i matek karmiących: korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 200 mg DHA dziennie ponad zalecane dzienne spożycie kwasów tłuszczowych omega-3 dla dorosłych, tj.: 250 mg DHA i EPA.
II. Produkt przeznaczony jest dla kobiet w wieku rozrodczym, a korzystny efekt występuje w przypadku codziennego uzupełniającego spożycia dawki wynoszącej 400 μg kwasu foliowego przez co najmniej jeden miesiąc przed poczęciem i maksymalnie trzy miesiące po poczęciu.
III. Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.
IV. Prenasol DHA zawiera składniki o zwiększonej przyswajalności – DHA w postaci trójglicerydów (olej z mikroalg), kwas foliowy w formie soli glukozaminowej kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego, wit. B6 w postaci pirydoksalo-5-fosforanu i wit. B12 jako metylokobalaminę.
Prenasol to suplement diety dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Stosować po konsultacji z lekarzem. Nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia. Preparat nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Należy pamiętać, że istotne znaczenie mają zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia. Przechowywać w sposób niedostępny dla małych dzieci.
Źródła:
- Zimmer, M., Sieroszewski, P., Oszukowski, P., Huras, H., Fuchs, T., & Pawłosek, A. (2020). Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące suplementacji u kobiet ciężarnych. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 5(4): 170-181.
- Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H., Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa 2024.
- Seremak-Mrozikiewicz, A., Bomba-Opoń, D., Drews, K., Kaczmarek, P., Wielgoś, M., & Sieroszewski, P. (2024). Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny oraz witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu. Rekomendacje PTGiP.
- Hadley, K. B., Bauer, J., & Milgram, N. W. (2017). The oil-rich alga Schizochytrium sp. as a dietary source of docosahexaenoic acid improves shape discrimination learning associated with visual processing in a canine model of senescence. Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids, 118: 10-18.
- Gonçalves, A. M. M. (2023). Development of nutraceuticals containing marine algae oils and carotenoids. Functional Ingredients from Algae for Foods and Nutraceuticals, 639-666.
- Czajkowski, K., Czerwionka-Szaflarska, M., Charzewska, J., Chybicka, A., Dobrzańska, A., Gruszfeld, D., ... & Szczapa, J. (2010). Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego i innych kwasów tłuszczowych omega-3 w populacji kobiet ciężarnych, karmiących piersią oraz niemowląt i dzieci do lat 3. Pediatria Polska, 85(6): 597-603.
