Testy hormonalne w leczeniu niepłodności

Hormony regulują zasadniczo pracę całego naszego organizmu. Mają także istotny wpływ na powodzenie starań o dziecko. Zaburzenia hormonalne mogą powodować rozchwianie lub zatrzymanie podstawowych procesów zachodzących w organizmie kobiety oraz mężczyzny. Nieprawidłowości w cyklu miesiączkowym i owulacji oraz produkcji plemników mogą być jedną z przyczyn niepłodności.

Bezskuteczne starania o dziecko często mają związek z zaburzeniami gospodarki hormonalnej organizmu, dlatego przy podejrzeniu niepłodności u kobiet standardowo zleca się testy hormonalne. Badania są wykonywane z próbki krwi - w zależności od rodzaju badanych hormonów pacjentka może być poproszona np. o odstawienie konkretnych leków przed pobraniem materiału.

Hormon AMH - ocena rezerwy jajnikowej

W pierwszej kolejności należy oznaczyć stężenie hormonu antymüllerowskiego (AMH) we krwi. Wartości tego hormonu stanowią bowiem pośrednio odzwierciedlenie liczby niedojrzałych pęcherzyków jajnikowych w organizmie kobiety, a co za tym idzie, pozwalają na ocenę jej płodności i szans na zajście w ciążę w warunkach naturalnych.

Przyjmuje się, że u kobiet w wieku rozrodczym prawidłowe stężenie hormonu AMH mieści się w przedziale od 1,5 ng/ml do 3,8 ng/ml. Jeśli badanie wykazało poziom AMH przekraczający 6 ng/ml, oznacza to, że liczba zaktywowanych pęcherzyków jajnikowych jest zbyt duża, co z kolei sugeruje obecność zespołu policystycznych jajników (PCOS). Niepokojący jest także zbyt niski wynik badania – niedostateczna liczba pęcherzyków zawierających komórki jajowe jest jednoznaczna z obniżeniem szans na poczęcie dziecka bez wsparcia medycznego (czytaj więcej: AMH - badanie rezerwy jajnikowej).

Hormon FSH – ocena działania układu rozrodczego

Hormon folikulotropowy (FSH) jest wytwarzany przez przysadkę mózgową i odpowiada za prawidłowy przebieg wzrastania pęcherzyków oraz całego cyklu miesiączkowego. Wskazaniem do zbadania poziomu FSH u kobiet są najczęściej trudności z zajściem w ciążę, podejrzenie zespołu policystycznych jajników oraz występowanie zaburzeń miesiączkowych. Badanie wykonuje się także u mężczyzn, którzy mają stwierdzoną oligospermię (małą liczbę plemników w nasieniu).

Oznaczenie poziomu hormonu FSH należy wykonać między pierwszym a czwartym dniem cyklu, najlepiej jednocześnie z badaniem stężenia estradiolu, ponieważ wydzielanie tych hormonów jest ze sobą ściśle związane. Przed badaniem pacjentka powinna poinformować lekarza o przyjmowanych przez siebie lekach, gdyż niektóre z nich mogą zafałszować wynik, oraz o przebytych badaniach kości lub tarczycy z zastosowaniem znacznika radioaktywnego.

W fazie folikularnej (pierwsze 14 dni cyklu dwudziestoośmiodniowego) wartość FSH we krwi powinna wynosić mniej niż 12 IU/l. Jeśli wynik badania jest wyższy i towarzyszy mu zbyt wysoki poziom hormonu luteinizującego (LH) oraz niskie stężenie estradiolu, pacjentka może zbliżać się do okresu menopauzy lub mieć niewydolność jajników. Nadmierne stężenie FSH u mężczyzn może być objawem uszkodzenia lub niewydolności jąder, .

Profil tarczycowy – wykluczenie chorób tarczycy

Schorzenia gruczołu tarczycy mogą utrudniać lub wręcz uniemożliwiać zajście w ciążę, dlatego tak ważne jest oznaczenie stężenia hormonów: TSH (hormon tyreotropowy), FT4 (wolna tyroksyna) oraz FT3 (wolna trójjodotyronina).

Badanie poziomu TSH wykonuje się z rana, ponieważ jego wartości mogą zmieniać się w ciągu dnia. Czasem konieczne jest odstawienie niektórych leków na krótki czas przed pobraniem krwi do analizy. Wynik badania powinien mieścić się w przedziale od 0,4 do 5 mlU/L. Niższe wartości mogą być oznaką nadczynności tarczycy lub choroby Gravesa-Basedowa, ponadto bywają wynikiem  stosowania leków sterydowych albo zawierających hormony tarczycowe. Zbyt wysoki poziom TSH może natomiast świadczyć o niedoczynności tarczycy

Aby postawić diagnozę, wynik badania TSH trzeba zawsze połączyć z oznaczeniami FT3 i FT4, np. wysoki poziom FT3 sugeruje nadczynność tarczycy, a niski – niedoczynność tego gruczołu.

Oceń ten artykuł:
(3)

AUTOR:

lek. med. Robert Gizler - specjalista ginekolog-położnik, członek towarzystw naukowych: PTG, ESHRE, PTMR. Od czerwca 2006 r. Dyrektor Medyczny Europejskiego Centrum Macierzyństwa Invimed we Wrocławiu.

Zainteresują Cię również:

Zagnieżdżenie zarodka - ile dni po stosunku? Jakie mogą być objawy zagnieżdżenia?

Czym jest i kiedy następuje zagnieżdżenie zarodka w macicy, ile dni po stosunku dochodzi do implantacji? Czy zagnieżdżenie zarodka można zaobserwować? Jakie objawy mogą towarzyszyć implantacji? 

CZYTAJ WIĘCEJ

Mięśniaki macicy - przyczyny, objawy, leczenie

Mięśniaki macicy mogą występować nawet u 3 na 4 kobiety, w dowolnym momencie życia. U kogo jednak występują najczęściej? Czy znane są przyczyny powstawania mięśniaków macicy? Jakie są najczęstsze objawy i co powinno skłonić do wizyty u lekarza?

CZYTAJ WIĘCEJ

Ciąża po 40 - jak zwiększyć szanse na zajście w ciążę

Czy starania o ciążę po 40 roku życia różnią się? Na co zwrócić uwagę i jak zwiększyć swoje szanse? Przeczytaj 5 sprawdzonych sposobów na zwiększenie szans na zajście w ciążę po 40 roku życia. 

CZYTAJ WIĘCEJ