Endometrioza a ciąża - na pytania odpowiada specjalista w leczeniu endometriozy - lek. med. Jan Olek

Endometrioza jest bardzo częstą chorobą kobiecego układu rozrodczego, która sprawia, że zajście w ciążę może być trudniejsze. Dlaczego tak się dzieje? Czy chorując na endometriozę są szanse, aby naturalnie zajść w ciążę? Czy to prawda, że ciąża leczy endometriozę? Jakie badania powinna wykonać kobieta z diagnozą endometriozy, przed planowanym zajściem w ciążę? Na pytania odpowiada specjalista od endometriozy, który na co dzień zajmuje się leczeniem schorzeń kobiecego układu rozrodczego - lek. med. Jan Olek. 

 
Czy możliwe jest poczęcie dziecka przy endometriozie?
 
Zdecydowanie tak. Im kobieta młodsza i im mniej zaawansowana endometrioza tym większe szanse na ciążę. Ale nawet IV stadium endometriozy z głębokimi naciekami nie wyklucza ciąży, nawet naturalnego poczęcia. Ciąża jest możliwa również bez leczenia operacyjnego poprzedzającego starania o ciążę. Przekonujemy się o tym często przy cięciach cesarskich u kobiet, które nigdy nie miały uprzednio stwierdzonej endometriozy. 
 
 
Czy endometrioza ma wpływ na płodność?
 
Niestety tak. Ogniska endometrialne są bardzo aktywne metabolicznie. Są jak fabryki produkujące wiele prozapalnych związków oddziaływując negatywnie na otoczenie. Komórki te wydzielają do płynu obecnego w jamie brzusznej cytokiny prozapalne, które przyciągają makrofagi, czyli komórki układu immunologicznego (odpornościowego) tworząc stan zapalny. Płyn ten krąży po jamie brzusznej jak olej w silniku. Przedostaje się również przez jajowody do macicy. Płyn ten może upośledzać owulację, zmniejszać jakość komórek jajowych (sprawdź, czy owulacja występuje u Ciebie). Hamuje również ruch perystaltyczny jajowodów upośledzając jednocześnie transport plemników i komórki jajowej. Jeśli nawet dojdzie do zapłodnienia, powstały zarodek może nie dostać się do jamy macicy prowadząc do ciąży pozamacicznej. Stan zapalny w jamie macicy może powodować trudności w procesie zagnieżdżenia zarodka prowadząc do poronienia. Endometrioza może prowadzić również do przeszkód czysto mechanicznych w postaci zrostów i niedrożności jajowodów. Badania dowiodły, że leczenie operacyjne podnosi płodność, nawet przy endometriozie w I i II stadium. Ostrożnym trzeba być przy obecności torbieli endometrialnych, zwłaszcza jeśli są duże. Z jednej strony obniżają one płodność, a z drugiej strony leczenie operacyjne może doprowadzić do zmniejszenia rezerwy jajnikowej.
 
Czy ciąża leczy endometriozę?
 
Niestety nie, choć kobiety często słyszą, że najlepszym lekiem na endometriozę jest ciąża (przeczytaj najczęstsze pytania kobiet o endometriozę).
W czasie ciąży prawdopodobnie nie dochodzi do znacznego progresu choroby z tego względu, że na 9 miesięcy jest zatrzymana miesiączka. Endometrioza w ciąży zwykle też nie daje żadnych dolegliwości.
W czasie ciąży dochodzi do wzrostu stężeń dwóch hormonów - estrogenów, które pobudzają wzrost endometriozy, oraz progesteronu, które ma działanie antagonistyczne, czyli zwalczające. Do końca nie wiemy jaki jest efekt końcowy wspólnego oddziaływania tych obydwu hormonów. Choć muszę dodać, że obraz laparoskopowy zmian endometrialnych we wczesnej ciąży (w trakcie na przykład operacji ciąży pozamacicznych) wywiera duże wrażenie, zmiany są bardzo rozrośnięte, wybujałe. Z kolei rzadko obserwuje się taki obraz pod koniec ciąży, na przykład przy cięciach cesarskich.
 
 
Jak się przygotować do ciąży przy endometriozie? Jakie badania wykonać przed ciążą?
 
Przygotowanie do ciąży przy endometriozie nie odbiega znacznie od standardowego przygotowania do ciąży. 
Badania, które warto przed ciążą wykonać, to:
  • badanie ogólne krwi z CRP - pozwala wykluczyć większy stan zapalny, również niedokrwistość. Jeżeli jest stwierdzona niedokrwistość warto badanie rozszerzyć o oznaczenie żelaza i ferrytyny, białka magazynującego zapasy żelaza, które konieczne jest do syntezy hemoglobiny. Im mniej żelaza w organizmie, tym mniejszy poziom ferrytyny. Poziom tego białka rośnie również w stanie zapalnym, dlatego oznaczenie jego bywa pomocne w diagnostyce
  • badanie ogólne moczu - w celu wykluczenia stanu zapalnego, infekcji, wykluczenie obecności krwi i cukru w moczu mogące świadczyć o cukrzycy lub innych chorób.
  • poziom glukozy we krwi w celu wykluczenia cukrzycy lub nieprawidłowego poziomu glukozy na czczo, który jest stanem przedcukrzycowym.
  • przeciwciała przeciwko toksoplazmozie - toksoplazmoza jest dość częstą chorobą, wiele z nas już ją przeszło. Świeża infekcja może być bardzo niebezpieczna dla rozwijającego się płodu.
  • przeciwciała przeciwko różyczce - kobiety, które nie przeszły tej choroby mogą ewentualnie się jeszcze doszczepić, zwłaszcza osoby mające kontakt z małymi dziećmi. Wówczas można oznaczyć również przeciwciała przeciwko ospie wietrznej i cytomegalii. 
  • antygen HBs,
  • hormony tarczycy. U kobiet z endometriozą często w parze idą choroby autoimmunologiczne, najczęściej choroba Hashimoto, prowadząca często do niedoczynności tarczycy. Warto sprawdzić nie tylko TSH i FT3, FT4, ale również przeciwciała przeciwtarczycowe anty-TPO i anty-TG
 
Poza badaniami laboratoryjnymi nie można zapomnieć o:
 
  • Wizycie u stomatologa. Ubytki w zębach sieją stan zapalny na cały organizm, który jest obciążeniem dla układu immunologicznego, organizm pozbywa się szybciej również pewnych mikroelementów i witamin, przede wszystkim wit. C, która niszczy wolne rodniki powstające w procesach zapalnych. Endometrioza jest chorobą prozapalną i każde kolejne ognisko zapalne dodatkowo obciąża układ immunologiczny (odpornościowy). 
  • Wizyta u ginekologa, wymienian na końcu, ale ten punkt jest najważniejszy. Badanie ginekologiczne połączone z badaniem USG pozwala na wykrycie wielu schorzeń dróg rodnych mogących przyczyniać się do trudności z zajściem w ciążę lub donoszeniem ciąży. Mogą być to stany zapalne w pochwie, polipy w macicy (częste przy endometriozie ze względu na obecność płynu zapalnego w jamie macicy), mięśniaki macicy, torbiele na jajnikach, wodniaki jajowodów i wiele innych. Odpowiednio wczesna diagnostyka pozwala niejednokrotnie uniknąć powikłań ciąży lub przyspieszyć leczenie poprawiające płodność. Ginekolog powinien wykonać również badanie cytologiczne.

Czy zaawansowana endometrioza może zagrażać dziecku podczas ciąży?

Zagadnienie to jest przebadane bardzo pobieżnie i wiele badań wykazywało rozbieżne wyniki. Niektóre badania świadczą o nieznacznie wyższym ryzyku porodu przedwczesnego, zatrucia ciążowego, czy łożyska przodującego. W innych badaniach nie zaobserwowano z kolei takiej zależności. W większości badań wychodzi podwyższony odsetek porodów drogą cięcia cesarskiego.
Biorąc pod uwagę komplikacje we wczesnej ciąży, to dość dobrze opisane jest podwyższone ryzyko poronień oraz ciąży pozamacicznych.
 
Czy ciąża z endometriozą wymaga prowadzenia u lekarza z tą specjalizacją, lub mającego większą wiedzę nad temat tej choroby? Czy wymaga jakiegoś specjalnego podejścia do prowadzenia ciąży?
 
Myślę, że niekoniecznie. Czasami warto pomyśleć o suplementacji progesteronem we wczesnej ciąży do 10-12 tygodnia. Endometrioza predysponuje do niewydolności ciałka żółtego, która może prowadzić do poronienia lub trudności z zajściem w ciążę. Ze względu na potencjalne ryzyko powikłań w późnej ciąży warto pomyśleć o nieco częstszych kontrolach ultrasonograficznych.
 

lek. med. Jan Olek - ginekolog. Zastępca ordyna­­tora w Szpi­­talu św. Józefa w Dor­t­mu­n­dzie. Na codzień zajmuje się lecze­niem opera­cyjnym endome­triozy oraz innych schorzeń kobie­cych w wieku rozrod­czym. Założy­ciel Centrum Endome­triozy w Szpitalu św. Józefa w Dort­mun­dzie oraz współzałożyciel Kliniki Miracolo: https://miracolo.clinic/

 

Oceń ten wywiad:

Zainteresują Cię również:

Hormony i ich znaczenie dla kobiecej płodności. Rozmowa z dr hab. med. Iwoną Szymusik

O hormonach i ich znaczeniu w kontekście kobiecej płodności! Które hormony odgrywają najważniejszą rolę - jak działają na kobiecy organizm? Czy prowadząc kalendarz owulacji można zaobserwować nieprawidłowości hormonalne? W jakim stopniu problemy z niewłaściwymi stężeniami hormonów mogą obniżać szanse na zajście w ciąże? Jak wygląda terapia hormonalna i jaka jest jej skuteczność? 

CZYTAJ WIĘCEJ

Niepłodność idiopatyczna - rozmowa z dr Alicją Bednarowską – Flisiak

Scenariusz bardzo często jest podobny: para rozpoczyna starania o dziecko, zmienia nawyki, odstawia używki, robi badania - wszystkie wyniki w normie, a ciąży jak nie było, tak nie ma. Czym jest zatem niepłodność idiopatyczna i dlaczego czasami tak trudno znaleźć przyczynę braku ciąży? Jakie badania należy wykonać, aby otrzymać taką diagnozę oraz jak medycyna radzi sobie z takimi przypadkami? Przeczytaj nasz wywiad z ginekologiem - położnikiem, specjalistą leczenia niepłodności dr Alicją Bednarowską – Flisiak.

CZYTAJ WIĘCEJ

Najczęstsze pytania użytkowniczek Kalendarza Cyklu OvuFriend na temat endometriozy! Odpowiada ekspert - lek. med. Jan Olek

Endometrioza może skutecznie utrudniać zajście w ciążę. Wg niektórych źródeł może dotyczyć aż 50-80% kobiet mających problem z poczęciem. Jakie są najbardziej typowe objawy endometriozy? Czy plamienie po miesiączce może świadczyć o chorobie? Czy laparoskopia to jedyna metoda diagnostyczna? Przeczytaj najczęstsze pytania użytkowniczek OvuFriend na temat endometriozy! 

CZYTAJ WIĘCEJ
Fundusze Europejskie: Inteligentny Rozwój Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

Projekt OvuFriend: "Opracowanie nowych w skali światowej rozwiązań w obszarze uczenia maszynowego wspierających w planowaniu rodziny i pokonywaniu problemu niepłodności" współfinansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu Inteligentny Rozwój 2014-2020.

UTWÓRZ KONTO

Twoje dane są u nas bezpieczne. Nigdy nie udostępnimy nikomu Twojego adresu e-mail ani bez Twojego pozwolenia nie będziemy wysyłać do Ciebie wiadomości. My również nie lubimy spamu!

Twój adres e-mail: 
OK Anuluj
Dziękujemy za dołączenie do OvuFriend!

Wysłaliśmy do Ciebie wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Aby aktywować konto przejdź do swojej poczty email , a następnie kliknij na link aktywacyjny, który do Ciebie wysłaliśmy.

Jeśli nie widzisz naszej wiadomości, zajrzyj proszę do folderu Spam.

OK (15)