Mięśniaki macicy - przyczyny, objawy, leczenie

Mięśniaki macicy to bardzo powszechne schorzenie wśód kobiet. Jakie mogą być przyczyny ich powstawania? Jakie dolegliwości mogą wskazywać na problemy z mięśniakami macicy? Jak wygląda diagnoza i leczenie mięśniaków macicy?
 

Mięśniaki macicy - czym są? 

 
Mięśniaki macicy to łagodne guzy w obrębie macicy. Tworzą się z tkanki mięśniowej, budującej macicę (stąd nazwa “mięśniaki”) i umiejscawiają się w lub na ścianach macicy.  Często występują licznie - tylko w 10% przypadków występują pojedynczo, najczęściej diagnozuje się od kilku do kilkunastu guzków. 
 
Mięśniaki macicy są zjawiskiem bardzo powszechnym. Przyjmuje się, że w przeciągu całego cyklu życia mogą występować aż u 3 na 4 kobiety. Występują zarówno u kobiet w wieku rozrodczym (od 20 - 50% kobiet może je mieć), jak i po menopauzie. Najczęściej jednak są spotykane u kobiet pomiędzy 35 a 45 roku życia.
 
Mięśniaki macicy co prawda są łagodne, ale mogą powodować wiele przykrych dolegliwości, które wpływają na jakość życia kobiety. Wśród najczęstszych są nieregularne krwawienia i plamienia z pochwy (często pomiędzy miesiączkami), a także dokuczliwy ból w obrębie miednicy. Nieleczone mogą prowadzić m.in. do problemów z płodnością, co jest szczególnie istotne podczas planowania ciąży i starań o dziecko. Mięśniaki macicy mogą skutecznie utrudniać zajście w ciążę i być bezpośrednią przyczyną niepłodności. 
 

Mięśniaki macicy - przyczyny

 
Jak i dlaczego powstają mięśniaki w macicy? Niestety etiologia powstawania mięśniaków nie została do końca poznana. Niekiedy zdarza się tak, że komórki mięśniowe w macicy bardzo intensywnie się rozmnażają, mogą się rozrastać, tworząc bryły i grudki na powierzchni oraz wewnątrz ścian macicy. Nie do końca wiadomo, czym jest spowodowany rozrost komórek mięśniowych, wiadomo jednak, że estrogen (najbardziej “kobiecy” hormon) może ten rozrost stymulować - czytaj więcej: o hormonach kluczowych dla kobiecej płodności.
 
To też może być potwierdzeniem, dlaczego u tak wielu kobiet ok. 35-45 roku życia diagnozuje się mięśniaki macicy. Kobiety przed wkroczeniem w okres menopauzy, mają zazwyczaj wysoki poziom estrogenu (dopiero, gdy rozpoczyna się okres przekwitania, stężenie estrogenów zaczyna spadać). Można wówczas zaobserwować, że powstałe wcześniej mięśniaki “kurczą się”, zanikają i rozpadają na skutek obniżania się poziomu estrogenów w kobiecym organizmie.  
 
Inną przyczyną powstawania mięśniaków macicy mogą być skłonności genetyczne (niektórzy twierdzą, że aż ⅓ przypadków mięśniaków macicy może być dziedziczona). Istnieje większe ryzyko powstawania mięśniaków macicy u kobiet, u których to schorzenie występowało w rodzinie. 
 
Wg lekarzy wśród czynników, które mogą zwiększać ryzyko pojawienia się mięśniaków macicy jest wczesne nadejście pierwszej miesiączki (średnio pierwsza miesiączka pojawia się pomiędzy 11 a 13 rokiem życia), spożywanie diety bogatej w czerwone mięso i częste picie alkoholu. Ponadto nadciśnienie tętnicze, otyłość, a także Zespół Policystycznych Jajników (czytaj więcej: czym jest PCOS), mogą sprawiać, że ryzyko wystąpienia mięśniaków macicy będzie większe. 
 

 

Mięśniaki macicy - objawy

 
Najczęstszymi objawami mięśniaków macicy są: 
 
  • długie, bolesne i obfite krwawienia miesiączkowe (czytaj więcej: o przyczynach bolesnych miesiączek)
  • ból lub ucisk w miednicy / ból podbrzusza, 
  • występowanie krwawień / plamień śródcyklicznych (czytaj więcej: krwawienia międzymiesiączkowe)
  • problemy z zajściem w ciążę / niepłodność, 
  • bolesne współżycie, 
  • zwiększona częstotliwość lub trudności z oddawaniem moczu (guz może uciskać pęcherz moczowy), 
  • zaparcia / wzdęcia / bolesne wypróżnianie (guz może uciskać odbyt).
 
Mięśniaki macicy mogą, ale nie muszą utrudniać zajścia w ciążę. Zdarza się tak, że kobiety nie mają żadnych objawów i dopiero po zajściu w ciążę dolegliwości pojawiają się (szczególnie dokuczliwe mogą być w 2. i 3. trymestrze ciąży). Niekiedy ciąża może przyczyniać się do rozrostu mięśniaków macicy. W takiej sytuacji, jeśli guzy są duże, mogą stwarzać ryzyko poronienia lub przedwczesnego porodu. 
 
Objawy i ich nasilenie zależą przede wszystkim od wielkości, liczby i umiejscowienia mięśniaków. Warto obserwować nawet subtelne zmiany w cyklu miesiączkowym, każde nietypowe plamienie, czy krwawienie z dróg rodnych, ale także odczuwany ból (np. ból brzucha), czy inne dolegliwości, które na pierwszy rzut oka nie mają związku z płodnością. Warto zapisywać objawy w aplikacji OvuFriend, aby mieć wszystkie informacje w jednym miejscu, a w razie problemów - przekazać je lekarzowi. To daje możliwość szybszego postawienia trafnej diagnozy i włączenia planu leczenia. Oczywiście, jak w przypadku większości schorzeń, wczesne wykrycie, zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań. 
 
Jednym z częstych powikłań przy mięśniakach macicy jest niedokrwistość (anemia), która rozwija się w efekcie obfitych miesiączek. Jeśli mięśniak macicy jest tak umiejscowiony, że uciska na pęcherz lub moczowody, może to powodować zastój moczu i sprzyjać rozwojowi bakterii. A to już prosta droga, aby rozwinęło się zakażenie dróg moczowych. 
 

Mięśniaki macicy - diagnoza i leczenie 

 

Jak się diagnozuje mięśniaki macicy? 

 
Lekarz ginekolog na początek przeprowadza dokładny wywiad z pacjentką, pyta o objawy i dolegliwości, pierwszą miesiączkę, przebyte zabiegi, czy operacje, a także o ewentualne plamienia i krwawienia z dróg rodnych.
 
Mięśniaki macicy można zdiagnozować podczas zwykłego badania USG narządów rodnych, albo za pomocą bardziej zaawansowanych metod np. sonohisterografia - badanie macicy wypełnionej kontrastem (płynem) pod kontrolą USG, histeroskopia - badanie macicy za pomocą histeroskopu z kamerą (czytaj więcej o histeroskopii jako metodzie diagnostycznej), czy MRI, czyli w tym przypadku rezonans magnetyczny miednicy. 
 

Jak się leczy mięśniaki macicy? 

 
Jeśli mięśniaki macicy nie dają żadnych objawów, a kobieta jest w wieku okołomenopauzalnym, często leczenie ogranicza się do wizyt kontrolnych, na których lekarz monitoruje rozwój choroby. 
 
Gdy mięśniaki macicy dają uciążliwe objawy lub rozrastają się w szybkim tempie, lekarz najczęściej włącza leczenie farmakologiczne lub zleca usunięcie mięśniaków. Wszystkie metody są zależne od wieku pacjentki, od etapu życia, w którym obecnie się znajduje (starania o dziecko, ciąża, zbliżająca się menopauza). a także od ilości i umiejscowienia guzów. 
 

Leczenie farmakologiczne

 
Leczenie farmakologiczne opiera się przede wszystkim na środkach przeciwbólowych lub przeciwzapalnych. Dodatkowo lekarz może zdecydować się na włączenie terapii hormonalnej w celu obniżenia poziomu estrogenów. Często stosowanymi w terapiach hormonalnych są analogi gonadoliberyny (GnRH), których celem jest zmniejszenie wielkości i ukrwienia mięśniaków macicy. Terapia łagodzi często dokuczliwe objawy: bóle w obrębie miednicy, a także zmniejsza obfitość miesiączek. 
 

Usuwanie mięśniaków odbywa się najczęściej za pomocą metod: 

 
  • embolizacja mięśniaków, 
  • laparoskopia, 
  • miomektomia, 
  • kriomioliza
  • histeroskopia.
 
Oceń ten artykuł:
(1)

AUTOR:

Redakcja OvuFriend, konsultacja medyczna - dr hab. med. Iwona Szymusik - specjalista położnictwa i ginekologii, endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości. Członkini Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego (PTG), Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu (PTMR), Europejskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii (ESHRE) oraz Amerykańskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu (ASRM). Specjalizuje się w leczeniu niepłodności, endokrynologii ginekologicznej, zachowaniu zdolności prokreacyjnych (oncofertility), w metodach wspomaganej prokreacji oraz w prowadzeniu ciąży.

staraczka1982 27.03.2020, 11:10
Bardzo dobrze napisany artykuł. Ja własnie od jakiegoś czasu miałam problem z bardzo obfitymi miesiaczkami, zaczely też się pojawiać krwawienia w trakcie cyklu, a że od kilku miesiecy staramy się o dziecko na ovufriend, nie czekalam z diagnostyka. Lekarz w lutym stwierdzil u mnie mięśniaki macicy :(
Klaska 27.03.2020, 11:12
staraczka1982 - i jakie zalecenia? bedziesz usuwać, czy jakaś terapia hormonalna? duże masz te mięśniaki?
judysia86 30.03.2020, 11:07
Ja mam miesniaki i chyba bede usuwac :( I wykrylam dzieki ovufriend, bo myslalam, że te moje dlugie i obfite miesiaczki, to norma :/ a jednak to nie jest norma i apka zasugerowala konsultacje z lekarzem
Marinett×Adrien 23.05.2020, 08:52
Fajny artykuł 6+!

Zainteresują Cię również:

Zagnieżdżenie zarodka - ile dni po stosunku? Jakie mogą być objawy zagnieżdżenia?

Czym jest i kiedy następuje zagnieżdżenie zarodka w macicy, ile dni po stosunku dochodzi do implantacji? Czy zagnieżdżenie zarodka można zaobserwować? Jakie objawy mogą towarzyszyć implantacji? 

CZYTAJ WIĘCEJ

Kalendarz dni płodnych - aplikacja - starania o dziecko

Postanowione - rozpoczynacie starania o dziecko. Mija pierwszy, drugi, trzeci miesiąc, a ciąży nie ma. Pojawia się lekki niepokój - co się dzieje? Tak rozpoczyna się historia wielu kobiet z OvuFriend, które używają aplikacji podczas starania o dziecko. Inteligentny kalendarz dni płodnych nie tylko szybko nauczy się Twojej płodności ale również wcześnie wykryje nieprawidłowości. Przeczytaj jak aplikacja pomoże Ci zajść w ciążę!  

CZYTAJ WIĘCEJ

Jak radzić sobie z trudnymi pytaniami, gdy cierpisz na niepłodność i masz problemy z zajściem w ciążę?

Tylko osoby, które doświadczyły przedłużających się starań o dziecko, wiedzą jak trudne mogą być pytania ze strony innych... "A Wy kiedy będziecie mieli dziecko?" jest jednym z najczęstszych. Jak odpowiadać na trudne pytania? Jak radzić sobie z emocjami podczas przedłużających się starań o dziecko? I dlaczego problemy z płodnością są tak trudnym emocjonalnie doświadczeniem? Przeczytaj artykuł doświadczonego psychologa - Justyny Kuczmierowskiej, która na codzień pracuje z parami borykającymi się z niepłodnością! 

CZYTAJ WIĘCEJ
Fundusze Europejskie: Inteligentny Rozwój Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

Projekt OvuFriend: "Opracowanie nowych w skali światowej rozwiązań w obszarze uczenia maszynowego wspierających w planowaniu rodziny i pokonywaniu problemu niepłodności" współfinansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu Inteligentny Rozwój 2014-2020.