A więc stało się! Zrobiłaś test ciążowy i wynik wyszedł pozytywny… jest to zawsze wielkie wydarzenie, niezależnie czy Twoja ciąża była wyczekana i wymarzona czy zupełnie spontaniczna i zaskakująca. To co zapewne wiesz na pewno, to fakt, że przed Tobą wiele zmian. Jakie to będą zmiany, czego się teraz spodziewać? Przeczytaj na co powinnaś być gotowa, jak się do tego przygotować i co po kolei powinnaś zrobić gdy już wiesz, że pod Twoim sercem zagościło nowe życie.
1. Upewnij się, że jesteś w ciąży
Domowe testy ciążowe mają bardzo wysoką skuteczność (powyżej 99,9%) i rzadko się mylą. Jednak zawsze warto upewnić się, że faktycznie jesteś w ciąży i że rozwija się ona w dobrym kierunku. Wczesną ciążę możesz potwierdzić na kilka sposobów:
- Wykonaj kolejne dwa lub trzy domowe testy ciążowe w odstępie trzech dni, aby sprawdzić czy druga kreska staje się bardziej wyraźna. Świadczy to o przyroście poziomu hormonu HCG we krwi. Im wyższy poziom hormonu HCG we krwi, tym kreska na teście będzie ciemniejsza;
- Wykonaj badanie krwi w celu określenia poziomu hormonu HCG we krwi. Jeśli zdecydujesz się wykonać takie badanie (możesz to zrobić w praktycznie każdym laboratorium lub przychodni) powtórz je po 48 godzinach. Wartość przyrostu hormonu HCG w ciągu 48h da Ci informację o tym czy ciąża na tym etapie prawidłowo się rozwija. Idealnie jeśli poziom hormonu HCG w ciągu 48 h podwoi się (Sprawdź w Kalkulatorze HCG czy wynik badania wskazuje na prawidłowy rozwój ciąży).
-
Poczekaj do około 6 tygodnia ciąży (około 4 tygodnie po owulacji) i umów się do lekarza na badanie USG, aby sprawdzić czy widoczny jest pęcherzyk płodowy i czy jest on umiejscowiony we właściwym miejscu (w macicy). Być może już na tym etapie lekarz będzie w stanie potwierdzić, że znajduje się w nim zarodek. Bijące serduszko będzie widoczne na USG od około 6,5 – 7 tygodnia ciąży.
2. Bezwarunkowo bierz kwas foliowy – jeśli jeszcze nie bierzesz, zacznij od zaraz!
Kwas foliowy jest niezmiernie istotny dla prawidłowego rozwoju płodu, szczególnie w pierwszych tygodniach ciąży. Pamiętaj to nie są przypuszczenia, to jest fakt – regularne przyjmowanie kwasu foliowego zapobiega poważnym wadom rozwojowym płodu. Jednak, aby wystarczająco nasycić nim organizm, nie możesz o nim zapominać. Musisz brać go codziennie! Idealnie, jeśli przyjmowałaś go jeszcze przed zajściem w ciążę.
3. Sprawdź przewidywaną datę porodu i załóż swój kalendarz ciąży
Jeśli jeszcze tego nie zrobiłaś, sprawdź kiedy urodzi się Twoje maleństwo! (możesz to zrobić tutaj w Kalkulatorze Daty Porodu). Twoja przewidywana data porodu może zostać obliczona na wiele sposób. Najczęściej stosowaną metodą jest liczenie czasu trwania ciąży od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Przyjmuje się wówczas, że owulacja wystąpiła około 14 dnia cyklu i dodaje się do tego 38 tygodni. Jeśli jednak Twoje cykle miesiączkowe są długie i nieregularne, warto skorzystać z innej metody obliczenia czasu porodu, np. na podstawie terminu ostatniej owulacji. Jeśli przed ciążą prowadziłaś Kalendarz Owulacji, zapewne dokładnie wiesz kiedy wystąpiła Twoja ostatnia owulacja i wówczas możesz mieć pewość, że termin rozpoczęcia Twojej ciąży zostanie prawidłowo oszacowany.
Kolejną rzeczą, którą warto zrobić to założyć swój Kalendarz Ciąży. Jest bardzo przydatną rzeczą, która pozwoli Ci być na bieżąco ze swoją ciążą, wiedzieć dokładnie który to tydzień ciąży, śledzić przebieg Twojej ciąży, przyrost wagi i rozwój dziecka. (czytaj więcej Czego dowiem się o swojej ciąży prowadząc kalendarz ciąży?).
4. Zastanów się z kim chciałabyś teraz podzielić się wiadomością, że jesteś w ciąży
Zapewne pierwszą osobą, która dowie się o ciąży będzie główny zainteresowany – tata rozwijającego się w Twoim brzuchu malca. W jaki sposób przekazać mu tą radosną nowinę? Pomysłów może być wiele, na przykład pozostawienie testu ciążowego z krótką, zabawną informację „Za dziewięć miesięcy będziesz wspaniałym tatą…” lub testu z bucikami niemowlęcymi, przygotowanie uroczystej kolacji lub poczekanie z tą informacją do zbliżającej się ważnej okazji: urodzin lub rocznicy ślubu. Niezależnie w jaki sposób to powiesz, będzie to dla Was wielka chwila!
Kogo jeszcze poinformować o ciąży na tak wczesnym jej etapie? Wiele kobiet woli poczekać z dzieleniem się tą nowiną z większą liczbą osób, aż do początku drugiego trymestru ciąży – gdy minie największe zagrożenie poronienia. Decyzja należy do Ciebie. Zależy to głównie od Twoich emocji i Twoich relacji z bliskimi, przyjaciółmi i znajomymi. Niezależnie czy zdecydujesz się czekać czy ogłosić światu tą nowinę od razu, dobrym pomysłem jest powiedzenie wszystkim znajomym mniej więcej w tym samym czasie, ponieważ jest to informacja, którą trudno utrzymać ludziom w tajemnicy.
5. Umów się na pierwszą wizytę u lekarza w ciąży
Pierwsza wizyta prenatalna u lekarza odbywa się zazwyczaj pomiędzy 6 a 9 tygodniem ciąży. Jeśli jednak leczyłaś się z powodu niepłodności lub doświadczyłaś wielokrotnych wczesnych poronień, lekarz będzie zapewne chciał zobaczyć się z Tobą trochę wcześniej.
Podczas pierwszej wizyty prenatalnej lekarz potwierdzi ciążę, założy dla Ciebie kartę ciąży oraz zleci niezbędne badania krwi i moczu. Lekarz odpowie również na Twoje pytania (przygotuj sobie listę pytań, które chciałabyś zadać lekarzowi podczas wizyty) oraz wyznaczy Twój przewidywany termin porodu.
6. Przygotuj się na pełen wachlarz objawów ciążowych w pierwszym trymestrze
Pierwsze objawy ciążowe mogą pojawić się już od dnia spodziewanej miesiączki lub nawet jeszcze wcześniej. Spowodowane są one wzrostem hormonów ciążowych - głównie hormonu HCG i progesteronu. Najwcześniejszymi objawami ciąży są: wrażliwe na dotyk piersi, nadmierne zmęczenie, wzmożona senność, wzdęcia i ból głowy. W kolejnych dniach / tygodniach pojawić się mogą mdłości, wahania nastrojów, płaczliwość, potrzeba częstego oddawania moczu i wyostrzenie zmysłu zapachu. (czytaj więcej na temat pierwszych objawów ciąży).
Możesz również odczuwać typowe tylko dla Ciebie, subiektywne objawy ciąży. Niezależnie od objawów, które się pojawią zapewne trudno Ci będzie nie zauważyć, że coś „nietypowego” dzieje się w Twoim ciele.
Wraz z rozwojem ciąży i tym samym wzrostem hormonów ciążowych objawy ciążowe będą się nasilać. Osiągną one swoje maksimum w około 8-10 tygodniu ciąży i wówczas będą one najbardziej uciążliwe. Większość objawów ciążowych mija wraz z końcem pierwszego trymestru ciąży.
7. Nie popadaj w przesadę, ale upewnij się, że rzeczy które robisz są bezpieczne dla płodu
Pomimo, że wizja rozwijającego się w Tobie nowego życia jest jeszcze dość abstrakcyjna i mało namacalna, pierwsze tygodnie ciąży są niezwykle ważne dla rozwijającego się płodu. Zachodzi wówczas proces organogenezy, czyli tworzenia się najważniejszych, pierwotnych form organów Twojego dziecka. Rozwija się również układ nerwowy. Ważne zatem, abyś już od początku ciąży, zaprzestała rzeczy które mogą mieć negatywny wpływ na rozwój Twojego dziecka.
- Jeśli palisz – rzuć palenie!
- Nie pij alkoholu, nie ma bezpiecznej dawki alkoholu w ciąży. Zrezygnuj z niego całkowicie.
- Zweryfikuj leki, które bierzesz. Sprawdź czy są one bezpieczne dla płodu.
- Zastanów się czy Twoje codzienne aktywności (np. rodzaj wykonywanej pracy lub uprawiane dyscypliny sportu) oraz Twój tryb życia (np. liczba przesypianych godzin) są bezpieczne dla rozwijającego się płodu.
- Jeśli regularnie farbujesz włosy, nie stosuj teraz silnych utleniaczy. Zwróć również uwagę na rodzaj i jakość farby, którą stosujesz. Najlepiej powstrzymaj się z farbowaniem włosów do końca pierwszego trymestru.
-
Postaraj się ograniczyć kofeinę do dwóch filiżanek średniomocnej kawy dziennie. Nadmiar kofeiny może prowadzić do poronienia i powodować wiele problemów z ciążą.
8. Wybierz lekarza, który poprowadzi Twoją ciążę
Na wybór lekarza prowadzącego ciążę warto poświęcić trochę czasu.Nie spiesz się z tym! Nie musisz zdecydować się na lekarza u którego miałaś pierwszą wizytę prenatalną lub lekarza, którego znasz od zawsze. Przede wszystkim zwróć uwagę czy wybrany lekarza ma kompetencje do prowadzenia Twojej ciąży (szczególnie jeśli Twoja ciąża jest ciążą wysokiego ryzyka, np. bliźniacza) i czy jesteś w stanie mu zaufać. Będzie to osoba, która będzie bezpośrednio czuwała nad przebiegiem ciąży, a zatem bezpieczeństwem Twoim i Twojego dziecka. Dobrze, abyś czuła się z tą osobą dobrze i nie bała lub nie wstydziła się zadawać jej trudnych pytań. Ze swoim lekarzem prowadzącym będziesz spotykać się regularnie co miesiąc a pod koniec ciąży nawet częściej (prawdopodobnie co dwa tygodnie). Przeczytaj więcej czym się kierować w wyborze lekarza prowadzącego i na co zwrócić uwagę podczas wizyty u lekarza.
9. Banalne, ale ważne – zadbaj o siebie
Punkt ten dotyczy wielu aspektów Twojego życia, jednak najważniejsze to:
- Postaraj się zadbać o prawidłową dietę, zwracaj uwagę na to co, kiedy i w jakiej ilości jesz. Nie tłumacz sobie, że jesteś w ciąży i teraz możesz sobie „poszaleć”, bo masz zachcianki. Tym bardziej teraz będąc w ciąży powinnaś zadbać o zdrową i zróżnicowaną dietę. Najłatwiejszym sposobem na nieuleganie niezdrowym zachciankom jest po prostu wypełnienie swojej lodówki produktami zdrowymi – w chwilach słabości nie będziesz miała po prostu dostępu do słodkości, chipsów i produktów nadmiernie przetworzonych. Zapoznaj się również z listą rzeczy, których nie powinnaś jeść w czasie ciąży (czytaj więcej).
- Pij wystarczającą ilość wody. W ciąży powinnaś wypijać około 10 szklanek wody dziennie.
- Wysypiaj się – z tym zapewne nie będzie problemu, bo Twój organizm sam się o to teraz upomni. Podwyższony poziom progesteronu spowoduje u Ciebie senność. W miarę możliwości nie walcz z tym i więcej teraz odpoczywaj. W drugim trymestrze ciąży na nowo odzyskasz siły i nadmierna senność minie.
-
Trzymaj stres pod kontrolą – to jest zazwyczaj najtrudniejsze do wdrożenia. Czy nam się to podoba czy nie, zostało udowodnione, że przewlekły stres ma negatywny wpływ na rozwój płodu. Hormony stresu przenikają przez łożysko i docierają do dziecka. Stresu nie da się uniknąć całkowicie, ale musisz nauczyć się jak sobie z nim radzić. Postaraj się znaleźć dobrą „odskocznię” od stresu, czyli sprawdź co koi Twoje nerwy np. długi spacer, Twoja ulubiona muzyka, rozmowa z przyjaciółką, ćwiczenia relaksacyjne, pisanie pamiętnika (dla inspiracji poczytaj pamiętniki kobiet w ciąży).
10. Przygotuj się na zmiany w Twoim ciele, które czekają Cię w kolejnych tygodniach
W kolejnych miesiącach Twoje ciało czekają duże zmiany. Zapewne przygotowana jesteś na to, że Twój brzuch i piersi znacznie się powiększą, ale być może nie zdajesz sobie sprawy z innych zmian które mogą Cię czekać. Spokojnie, nie są to zmiany wyłącznie negatywne! Zmiany te mogą być zarówno pozytywne i przyjemnie (np. gęstsze włosy, promienna skóra, pełne piersi) jak i mniej przyjemne (np. rozstępy, rozszerzone naczynka krwionośne, trądzik). Ciąża w różny sposób doświadcza każdą kobietę, jednak jeśli z wyprzedzeniem zdasz sobie sprawę z możliwych zmian czekających Twoje ciało, będziesz nie tylko mogła się na nie lepiej przygotować, ale również łatwiej je zaakceptować jeśli wystąpią.
To co możesz zrobić dobrego dla siebie i swojego ciała to:
- Przygotować swoją skórę na zmiany - już od pierwszych tygodni ciąży rozpocznij intensywne nawilżanie skóry całego ciała, kluczowe miejsca to: brzuch, piersi, pośladki i uda. Najlepiej rób to dwa razy dziennie już od pierwszych tygodni ciąży, zanim jeszcze skóra zacznie się rozciągać!
- Unikać ekspozycji na słońce i stosować kremy z wysokim filtrem - zminimalizujesz tym samym ryzyko wystąpienia przebarwień na skórze. Ponadto wysuszona skóra łatwiej ulega pęknięciu i jest mniej elastyczna i tym samym łatwiej podatna na wystąpienie rozstępów.
-
Wzmocnić mięśnie dna macicy - Aby przygotować mięśnie na ciążę i poród, rozpocznij ćwiczenia mięśni Kegla. Są to mięśnie, które napinasz gdy przy siusianiu zatrzymujesz strumień moczu. Możesz je trenować (napinać, liczyć do 10 i rozlużniać) w każdym momencie dnia, stojąc w kolejce, jadąc do pracy, gotując czy czytając. Wystarczy, że powtórzysz to kilka razy dziennie po 3 minuty, wzmocnisz mieśnie a ominą Cię problemy z nietrzymaniem moczu po porodzie lub rozluźnieniem mięśni pochwy.
Okres ciąży to wspaniały czas. Zapamiętaj te chwile i rozpocznij Twój Kalendarz Ciąży.
Autor: dr hab. med. Iwona Szymusik specjalista położnictwa i ginekologii, endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości. Członkini Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego (PTG), Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu (PTMR), Europejskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii (ESHRE) oraz Amerykańskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu (ASRM). Specjalizuje się w leczeniu niepłodności, endokrynologii ginekologicznej, zachowaniu zdolności prokreacyjnych (oncofertility), w metodach wspomaganej prokreacji oraz w prowadzeniu ciąży.